Monday, February 11, 2019

L1b 203 දුම්රිය එන්ජිම සංරක්ෂණයවූ හැටි

 L1b 203 දුම්රිය එන්ජිම සංරක්ෂණයවූ හැටි

ඔබ අද රත්මලානේ පිහිටි දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන යානත්රික ඉංජිනේරු වැඩපලට ගියහොත් එහි පරිපාලන ගොඩනැගිල්ල ඉදිරිපස සංරක්ෂණය කර ඇති කුඩා දුම්රිය එන්ජිමක් දැකගත හැකිය.L1b 203 කියන අංක තහඩුව සහිත මේ දුම්රිය එන්ජිම විශේෂ එකක්. පෙනුමෙන් පවා ඉතාම කුඩා මේ දුම්රිය එන්ජිමෙහි විශේෂත්වය වන්නේ එය 1948 වසරේ දී වසා දමන ලද නානුඔය සිට නුවරඑළිය හරහා රාගල දක්වා තිබුණ අතීත දුම්රිය මාර්ගයේ භාවිතාකළ එකක් වීම. නානුඔයේ සිට නුවරඑළිය හරහා රාගල දක්වා තිබූ දුම්රිය පාරේ ගමන්ගත් දුම්රිය එන්ජින් අතරින් අද වනවිට ඉතිරිව ඇති එකම එක දුම්රිය එන්ජිමත් මේක විතරයි. 1948 මේ පැරණි දුම්රිය මාර්ගය වසා දැමීමෙන් අනතුරුව එහි භාවිතාකළ දුම්රිය එන්ජින් සහ වෙනත් උපකරණ කොළඹට ගෙනැවිත් ඉන් ඇතැම් ඒවා කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගයේ තවත් ටික කාලයක් භාවිතා කලා. ඕනෑම යාන්ත්‍රික මෙවලමක ජීවන කාලය අවසන් වීමෙන් පසුව එය ඊළගට ක්‍රමයෙන් විනාශය කරා යාම ලෝක ස්වභාවයයි. ඒ දහමටම අනුව යමින් පැරණි උඩපුස්සැල්ලාව දුම්රිය මාර්ගයෙන් ඉවත්කරන ලද මේ එන්ජිම ඇතුලු යන්ත්රෝපකරණ රැසක් ද 1970 දශකයේ අවසාන කාලය වන විට ටිකෙන් ටික වැනසී යමින් තිබුණා.
කාලයෙන් කාලයට ලෝකයේ වගේම ලංකාවේ දේශපාලනයේත් ජොලි පොරවල් බිහිවෙනවා අපට දකින්නට පුලුවන්.1979 දී කෝට්ටේ රාජ්‍ය ඇමතිවරයා වූ ආනන්ද තිස්සද අල්විස් මහතාත් එවැනි කෙනෙක්. ඔහුට උවමනා උනා කෝට්ටේ නගරසභාවට අයත්ව තිබූ නුගේගොඩ චැපල් පාරේ තිබුණ උද්‍යානයක ලමා සතුටු උයනක් ඇරඹීමට. ඒ වගේම ඒ ලමා උද්‍යානයට දුම්රිය එන්ජිමක් ගෙනයාමටත් ඔහුට උවමනා උනා. ඔහුගේ අවශ්‍යතාවය දේශපාලන බලය හරහා දුම්රියට යොමුකලායින් පසුව භාවිතයෙන් ඉවත්කරන ලද දුම්රිය එන්ජිමක් ලබාදීමට එකගවී තිබෙනවා. වාසනාවකට මේ ඇමතිවරයාගේ අවශ්‍යතාවයට දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ලමා උද්‍යානයේ තැබීම ස්‍දහා තෝරා දුන්නේ L1b 203 දුම්රිය එන්ජිම.
1979 අවුරුද්දෙ අප්‍රේල් මාසෙ දවසක අලුතෙන් හැඩ කරල තීන්ත ආලේපකරපු හුරුබුහුටි දුම්රිය එන්ජිමක් දුම්රිය මැදිරි දෙකකුත් එක්ක කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගය දිගේ නුගේගොඩට පැත්තට යනව.. ඒ එන්ජිම නුගේගොඩ ස්ටේෂන් එක පහුවෙලා උඩහමුල්ල පැත්තට යද්දි තියන දෙබොක්කාවෙදි නතර කලා. දෙබොක්කාවට ඉහළින් උද්‍යානයේ තිබුණු දොඹකරයකින් දුම්රිය එන්ජිම රේල්පාරෙන් උස්සලා උද්‍යානය තුලට ගත්තා..එතන ඉදන් අවුරුදු 20ක් මේ දුම්රිය එන්ජිම උද්‍යානයේ හිරවෙලා තිබුණා..

ඔහොම අවුරුදු දහයක් දොලහක් තියනකොට නුගේගොඩ අවට ළමයින්ට වඩා වෙනත් පිරිසකට මේ එන්ජිමට ඇල්ම බැල්ම වැටෙන්න පටන්ගත්ත. පරණ යකඩ හොරුන්ගෙ කුඩුකාරයන්ගෙ බේබද්දන්ගෙ ඉදන් ගණිකාවන් දක්වා හැන්දෑකාලෙට මේ එන්ජිම ලගට එන්න පටන්ගත්ත කියල කියනව.
ඉතින් කෝට්ටේ සගරසභාවට වගේම ප්‍රෙද්ශවාසීන්ටත් මේක මහ හිරිහැරයක් උනා. කෝට්ටේ නගරාධිපති 1999 අවුරුද්දෙ විතර දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ඉල්ලීමක් කරනව මේ එන්ජිම නැවත දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තු භාරයටම ගන්න කියල.මේ ඉල්ලීමට දුම්රිය සාමාන්‍යාධිකාරීවරයා එකග උනත් දුම්රිය එන්ජිම ‍‍පටවන්න සහ ගෙනියන්න දෙපාර්ශවය අතර එකගතාවයකට එන්න බැරිඋනාලු.
ඒ අතරේ රාජ්‍ය ඉංජිනේරු සංස්ථාවෙ නිලධාරිණියක් මැදිහත්වෙලා ඉංජිනේරු සංස්ථාවට අයත් දොඹතරයක් සහ ලොරි රථයක් දීල තියනවා මේ එන්ජිම නැවත දුම්රිය සේවයට බාරදෙන්න අරගෙන යන්න.

ඒ වෙද්දි දුම්රිය සේවයේ අබලිද්රව්‍ය ගොඩගහල තිබුණු රත්මලාන කර්මාන්තශාලාවෙ අබලි අංගනයට මේ එන්ජිම ඒ අනුව ගේන්න තීරණය කරනව.ඉතින් එක්තරා දවසක හැන්දෑවෙ හතට අටට විතර මේ දුම්රිය එන්ජිම ලොරියකට පටවල ගෙනියනව රත්මලානට. කොහොම නමුත් දුම්රිය එන්ජිම පටවගන ආපු ඉංජිනේරු සංස්ථාවෙ ලොරි රථය රත්මලාන කර්මාන්තශාලාභූමියට ඇතුල් කරන්න ඉඩක් ලැබිල නෑ. ඒකට හේතුව තමයි ඒ දවස්වල දුම්රිය කර්මාන්තශාලාවෙ අංක 01 සහ 03 ගේට්ටු දෙකේම විදුලි පහන් සවිකරල තිබුණු විශේෂ යකඩ ආරුක්කුවක හැඩයෙ ඉදිකිරීම. එන්ජිම පටවගත්ත ලොරිය කර්මාන්තශාලා භූමියට ඇතුල් කරන්න නම් මේ යකඩ ආරුක්කුව කපල දාන්න වෙනව..ඒකට හේතුව තමයි ලොරි තට්ටුව උඩ එන්ජිම පටවල තියන නිසා එන්ජිමේ ඉහලකොටස් ආරුක්කුවේ වැදීම. දුම්රිය ආරක්ෂක හමුදාවෙ භටයින් මේ ආරුක්කුව කපන්න ඉඩ දෙන්නෙ නෑ.. දැන් මහ රෑ එන්ජිම බාන්න විදියකුත් නෑ.. ලොරිය සහ දොඹකරය ආපහු ඉංජිනේරු සංස්ථාවට රැගෙන යන්නත් ඕන..
මේ ‍‍සේරම ප්රශ්ණවලට විසදුමක් නැතිම තැන අවසානයට කට්ටිය තීරණයකට ආව. ලොරිය ඇතුල් කලා දුම්රිය කර්මාන්තශාලාව අල්ලපුවැටේ තියන දුම්රිය ජර්මන් තාක්ෂණ පුහුණු ආයතනයට. ඒකෙ බ්ලොක් 03 04 කිට්ටුව තැනක අවහිරයක් නොවෙන විදියට මේ එන්ජිම බාලා ලොරියයි දොඹකරයයි ආපහු ගියා..

Friday, August 17, 2018

දුම්රියේ අප්‍රකට විත්ති



දුම්රිය ඉතිහාසයේ මෙතෙක් ග්රන්ථ ගත නොවූ සිදුවීම් රැසක් ගැන අනාවරණය කරෙන, කිසිදු ප්‍රකාශන මාධ්‍යක් තුළින් මෙතෙක් ඔබ නොදුටු ඡායාරූප ද රැසක් අන්තර්ගත මාහැඟි තොරතුරු සමුදායක් අන්තර්ගත කෘතියකි.

කතෘ - නලින් අබේසිංහ

A5 ප්‍රමාණයේ අනර්ඝ ඔප කඩදාසියෙහි මුද්‍රණය කර ඇත.

පිටු 200යි.

දුම්රිය ඉතිහාසය හා සම්බන්ධ වර්ණ සහ කළු සුදු ඡායාරූප සියයකට අධිකයි.

මිල රු. 800/=

මිලදී ගැනීම් සහ වෙනත් විමසීම් සදහා 0714 342343 දුරකතනය අමතන්න.